Ηλίας Μόσιαλος: «Θα μάθουμε να ζούμε με τον νέο κορωνοιό»

0

«Θα υπάρξουν και άλλες παραλλαγές του ιού;» | «Πρέπει οι εμβολιασμένοι να ανησυχούν;» | «Κάθε δόση του εμβολίου είναι μια τεράστια επιτυχία»

Ο Έλληνας καθηγητής Ηλίας Μόσιαλος (*) σε δύο αναρτήσεις του στην προσωπική του σελίδα στο facebook αναφέρεται στην αποτελεσματικότητα των εμβολιασμών κατά του κορωνοϊού, για το χρονικό όριο της ανοσίας αλλά και για τις μεταλλάξεις του ιού… Ο κ. Μόσιαλος αναφέρει πως: «Το πιο πιθανό είναι να προσαρμοστεί ο ιός στα νέα δεδομένα και να γίνει η νόσος Covid-19 μια ενδημική νόσος. Και θα μάθουμε να ζούμε με τον νέο κορωνοϊό όπως έχουμε μάθει να ζούμε με άλλους 200 ενδημικούς αναπνευστικούς ιούς παγκοσμίως».

 

Ακολουθούν τα κείμενα των αναρτήσεων του κ. Μόσιαλου:

«Αυτή την περίοδο έχουμε τρεις μορφές της πανδημίας της νόσου του Covid-19.

  • Μια ταχύτατα εξελισσόμενη πανδημία σε χώρες που δεν έχουν σημαντική πρόσβαση σε εμβόλια. Να υπενθυμίσω ότι μόνο το 12.9% του παγκόσμιου πληθυσμού είναι πλήρως εμβολιασμένο.
  • Η πανδημία (και κυρίως η παραλλαγή Δέλτα του ιού) που πλήττει κυρίως τους πληθυσμούς των ανεμβολίαστων στις χώρες υψηλού εισοδήματος.
  • Μια μικρότερης έντασης επίπτωση της πανδημίας στους εμβολισμένους που δεν ανέπτυξαν ανοσία (ένα 4-8% του πληθυσμού των εμβολιασμένων).

Πολλοί έχουν την εντύπωση ότι, σε ορισμένες χώρες που βλέπουμε μεγάλη αύξηση των κρουσμάτων, το σύνολο σχεδόν των ενηλίκων ή του πληθυσμού έχουν εμβολιαστεί. Έτσι προκαλεί εντύπωση γιατί έχουμε ένα νέο πανδημικό κύμα στο Ισραήλ, στη Μεγάλη Βρετανία η στις ΗΠΑ.

Υπάρχουν τέσσερις παράγοντες που έχουν αλλάξει σε σχέση με την παραλλαγή Άλφα και ένας που δεν άλλαξε.

  • η παραλλαγή Δέλτα είναι κατά 50-80% πιο μεταδοτική σε σύγκριση με την παραλλαγή Άλφα
  • το ποσοστό των εμβολιασθέντων έχει αυξηθεί σημαντικά τους τελευταίους μήνες
  • τα εμβόλια δεν είναι πλέον 100% αποτελεσματικά όσον αφορά την αποτροπή των νοσηλειών. Τα εμβόλια των Pfizer και Moderna είναι 96% αποτελεσματικά και το εμβόλιο της AstraZeneca 92%.
  • τα μέτρα προστασίας της δημόσιας υγείας έχουν χαλαρώσει αρκετά τις τελευταίες εβδομάδες σε πολλές χώρες με υψηλά ποσοστά εμβολιασθέντων.

Αυτό που δεν άλλαξε είναι η επικινδυνότητα της νέας παραλλαγής όσον αφορά τη σοβαρότητα της νόσου. Παρότι ορισμένες αδημοσίευτες μελέτες δείχνουν ότι ίσως η σοβαρότητα είναι μεγαλύτερη αυτό δεν προκύπτει μέχρι στιγμής από τα στοιχεία που δημοσιεύει ο οργανισμός δημόσιας υγείας της Αγγλίας.

Προκύπτουν όμως ορισμένα εύλογα ερωτήματα.

Είναι όντως εμβολιασμένο το σύνολο σχεδόν του πληθυσμού στο Ισραήλ, τις ΗΠΑ και τη Μεγάλη Βρετανία;

Η απάντηση είναι όχι. Στις ΗΠΑ είναι εμβολιασμένο το 48.4%, στο Ισραήλ το 57.7% και στη Μεγάλη Βρετανία το 53.6%.

Επομένως ένα σημαντικό μέρος του πληθυσμού στις χώρες αυτές είναι ακόμη εκτεθειμένο στην παραλλαγή Δέλτα. Το ακριβές ποσοστό δεν το ξέρουμε σε κάθε χώρα γιατί στα ποσοστά των εμβολιασθέντων θα πρέπει να προσθέσουμε το ποσοστό όσων νόσησαν και έχουν ακόμη αντισώματα και να αφαιρέσουμε το ποσοστό των εμβολιασθέντων που δεν ανέπτυξαν ανοσία.

Είναι όμως λιγότερη σοβαρή η ασθένεια από την παραλλαγή Δέλτα γιατί με βάση τα στοιχεία της Αγγλίας ενώ έχουμε περισσότερα κρούσματα έχουμε ταυτόχρονα μικρότερο αριθμό ατόμων που νοσηλεύονται και πολύ μικρότερο αριθμό θανάτων σε σύγκριση με προηγούμενα πανδημικά κύματα;

Το επιχείρημα αυτό το προτάσσουν ορισμένοι γιατροί (μερικοί είχαν αναλάβει και σημαντικές θέσεις ευθύνης στο παρελθόν) «αναλύοντας» τα Βρετανικά δεδομένα.

Αλλά αυτό που συμβαίνει στη Βρετανία (και το δείχνουν αναλυτικά τα επισυναπτόμενα γραφήματα) είναι η θετική επίπτωση των εμβολιασμών. Έχουμε λιγότερες εισαγωγές στα νοσοκομεία γιατί πάνω από το 90% των άνω των 60 έχουν εμβολιαστεί. Όχι γιατί έχει εξασθενίσει ο ιός. Παραδόξως ή μη, το επιχείρημα της εξασθένισης του ιού με αναφορά στα Βρετανικά δεδομένα μόνο στην Ελλάδα έχει αναπτυχθεί.

Πρέπει οι εμβολιασμένοι να ανησυχούν;

Η παραλλαγή Δέλτα έχει αλλάξει κάπως τα δεδομένα. Πλέον ένα 4-8% των εμβολιασμένων μπορεί να νοσήσει σοβαρά. Και ένα 20-40% (ανάλογα με το εμβόλιο που έκαναν) μπορεί να νοσήσει με ήπια η με μέτριας έντασης συμπτώματα. Όσοι όμως ανεμβολίαστοι κολλήσουν τον ιό θα νοσήσουν όλοι.

Το 4-8% είναι ένα μικρό ποσοστό αλλά σε ένα πληθυσμό 6 εκατομυρίων εμβολιασθέντων αντιστοιχεί σε 240.000 – 480.000 άτομα. Επομένως αν ένα ποσοστό αυτών των συμπατριωτών μας κολλήσουν τον ιό θα υπάρχει πίεση στο σύστημα υγείας. Πολύ μεγαλύτερη πίεση όμως θα υπάρξει από τις νοσηλείες των ανεμβολίαστων που είναι αρκετά εκατομμύρια συμπατριώτες μας.

Επομένως τα δεδομένα έχουν αλλάξει κάπως τις τελευταίες εβδομάδες. Γι’ αυτό πρέπει να συνεχίζουμε να προσέχουμε όσο μπορούμε.

Σε 2-3 μήνες το ποσοστό των εμβολιασθέντων θα αυξηθεί και άλλο ενώ αρκετοί ανεμβολίαστοι θα αποκτήσουν ανοσία γιατί θα κολλήσουν τον ιό. Αυτό δυστυχώς δεν θα γίνει ανώδυνα.

Παράλληλα η πολιτεία θα πρέπει να φροντίσει έτσι ώστε τους επόμενους 2-3 μήνες να χορηγηθεί αναμνηστική δόση του εμβολίου στους ανοσοκατασταλμένους και σε όσους ανήκουν στις πολύ ευάλωτες ομάδες καθώς και στα μέλη των οικογενειών τους.

Αν δεν προκύψει νέα πιο επικίνδυνη παραλλαγή, τους επόμενους 3-4 μήνες, τότε μπορούμε να αισιοδοξούμε ότι στις χώρες υψηλού εισοδήματος θα πετύχουμε τα επιθυμητά ποσοστά ανοσίας στην κοινότητα σε μερικούς μήνες.

Και να ευχόμαστε μετά να μην προκύψουν επικίνδυνες παραλλαγές στις χώρες μεσαίου και χαμηλού εισοδήματος όπου η πλειοψηφία των πολιτών θα είναι μάλλον ανεμβολίαστοι και το 2022.

Μέχρι στιγμής έχουμε δει πάρα πολλές παραλλαγές του ιού. Αλλά τρεις ήταν οι πιο σημαντικές. Η παραλλαγή που επικράτησε στην Ευρώπη το Μάρτιο του 2020, η Άλφα που ξεκίνησε στη νότια Αγγλία το καλοκαίρι το 2020 και η Δέλτα που πλέον επικρατεί σε αρκετές χώρες. Κάθε 6-8 μήνες περίπου έχουμε και μια μετάλλαξη που μας ανησυχεί. Και κάθε φορά ο ιός γίνεται πιο μεταδοτικός.

Θα υπάρξουν και άλλες παραλλαγές του ιού;

Αυτό είναι σίγουρο. Αλλά δεν ξέρουμε προς ποια κατεύθυνση. Θα έχουμε μεγαλύτερη η μικρότερη μεταδοτικότητα; Θα γίνει ο ιός πιο θανατηφόρος και θα προκαλεί πιο βαριά ασθένεια;

Το πιο πιθανό είναι να προσαρμοστεί ο ιός στα νέα δεδομένα και να γίνει η νόσος Covid-19 μια ενδημική νόσος. Και θα μάθουμε να ζούμε με τον νέο κορωνοιό όπως έχουμε μάθει να ζούμε με άλλους 200 ενδημικούς αναπνευστικούς ιούς παγκοσμίως.

Αλλά για να γίνει αυτό θα πρέπει να επιταχυνθούν οι εμβολιασμοί σε παγκόσμιο επίπεδο. Διαφορετικά όλα τα σενάρια των μεταλλάξεων και παραλλαγών θα είναι ανοιχτά».

 

Ακολουθεί η δεύτερη ανάρτηση του κ. Μόσιαλου

«Κάθε δόση του εμβολίου είναι μια τεράστια επιτυχία»

«Στις ΗΠΑ, 99% των πρόσφατων θανάτων και το 97% των νοσηλειών αντιστοιχούν σε μη εμβολιασμένους.

Μετά από μήνες μαζικού εμβολιασμού, με τη μετάλλαξη Δέλτα να καλπάζει στις ΗΠΑ, τα ποσοστά των θανάτων από τον κορωνοϊό αυξάνονται, αντιστρέφοντας την πτωτική τάση που είχε παρατηρηθεί.

Τα νούμερα που καταγράφονται τις τελευταίες ημέρες ακούγονται ιδιαίτερα ανησυχητικά.

Ο μέσος όρος των νέων κρουσμάτων (επτά ημερών) έχει αυξηθεί κατά σχεδόν 70% και οι νοσηλείες αυξήθηκαν κατά 36%. Δυστυχώς όμως αυξήθηκαν και οι θάνατοι κατά 26%.

Πολλοί θα αναρωτηθούν εδώ για τα επίπεδα της ανοσίας στην κοινότητα στις ΗΠΑ.

Περίπου το 59% του πληθυσμού άνω των 18 ετών στις ΗΠΑ (και το 48.4% του συνόλου του πληθυσμού) έχει λάβει και τις δύο δόσεις του εμβολίου, αλλά σε πολλές περιοχές -ειδικά εκτός των μεγάλων πόλεων- ο αριθμός αυτός είναι κάτω του 20% παρά την ευρεία διαθεσιμότητα του εμβολίου.

Η ανοδική τάση των εθνικών στατιστικών παρατηρείται σχεδόν εξ ολοκλήρου σε εστίες σε περιοχές με χαμηλά ποσοστά εμβολιασμού, όπως η Φλόριντα, ενώ στο Μιζούρι και το Αρκάνσας, καταγράφονται περισσότερες περιπτώσεις τώρα από τον χειμώνα που μας πέρασε.

Δυστυχώς η παραπληροφόρηση και η άρνηση του εμβολιασμού μαστίζουν τις ΗΠΑ περισσότερο ίσως και από την μετάλλαξη Δέλτα. Η επικεφαλής των Αμερικανικών Κέντρων Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC) την Παρασκευή, Δρ. Rochelle Walensky, μίλησε για την «πανδημία των μη εμβολιασμένων».

Γιατί;

Γιατί, μέχρι στιγμής, περισσότερο από το 99% των πρόσφατων θανάτων ήταν μεταξύ των μη εμβολιασμένων, ενώ οι μη εμβολιασμένοι αντιπροσωπεύονται σε ποσοστό πάνω από το 97% των νοσηλευόμενων.

Ένα αντεπιχείρημα κάποιων που δεν κατανοούν καλά την κατάσταση, αλλά ίσως πρέπει να ξαναπούμε εδώ, είναι πως κάποιοι ίσως να μην προστατευτούν από το εμβόλιο. Γι’ αυτό αυτά τα ποσοστά θανάτων και νοσηλειών δεν αντιστοιχούν αποκλειστικά σε μη εμβολιασμένους.

Κάθε θάνατος είναι τραγικός. Δυστυχώς όμως σε κάθε χώρα όπως οι ΗΠΑ που έχει περίσσεια εμβολίων, ίσως κάθε θάνατος από κορωνοϊό θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί το τελευταίο διάστημα.

Στις ΗΠΑ προσανατολίζονται στην καταστολή της παραπληροφόρησης. Το βλέπουμε και εκτός ΗΠΑ βέβαια. Οι θεωρίες συνωμοσίας και τα ψέματα σχετικά με τα εμβόλια κατά του κορωνοϊού έχουν πολλαπλασιαστεί και μεταξύ των ακροδεξιών μέσων ενημέρωσης και σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης, όπως το Facebook.

Δεν είναι σωστό θα πουν κάποιοι να συγκρίνουμε την παραπληροφόρηση και το «κακό» που κάνουν τα μέσα δικτύωσης, με την καταιγιστική διασπορά της μετάλλαξης Δέλτα. Όμως η πανδημία δεν έχει τελειώσει. Ίσως μια νέα μετάλλαξη να μειώσει την αποτελεσματικότητα των εμβολίων που έχουμε. Και η παραπληροφόρηση όπως και η ανεπαρκής ενημέρωση κοστίζουν ζωές.

Εγώ προτιμώ να εστιάζω στο να εξηγούμε τα οφέλη του εμβολιασμού.

Κι ας έχει περάσει τόσος καιρός.

Κάθε δόση του εμβολίου είναι μια τεράστια επιτυχία. Κάθε εμβόλιο δεν προστατεύει μόνο μια ζωή: όλοι μαζί προστατεύουμε αυτούς που ίσως δεν προστατεύουν 100% τα εμβόλια, και τα παιδιά που είναι ακόμα ανεμβολίαστα.

Αυτά τα υψηλά ποσοστά προστασίας των εμβολίων στα οποία αναφερόμαστε, δεν είναι απλά νούμερα: είμαστε εμείς που δεν νοσηλευόμαστε και δεν απειλούμαστε από τον ιό».

__________________

* Έλληνας καθηγητής της πολιτικής της υγείας στη Σχολή Οικονομικών του Λονδίνου (LSE), καθηγητής Πολιτικής και Διοίκησης της Υγείας στην Ιατρική Σχολή (Department of Cancer and Surgery) του Imperial College London και συν-διευθυντής του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου για τα Συστήματα και τις Πολιτικές Υγείας του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας. Τον Μάρτιο του 2020 ανέλαβε αμισθί θέση ως κεντρικός εκπρόσωπος της κυβέρνησης Κυριάκου Μητσοτάκη σε διεθνείς οργανισμούς για την αντιμετώπιση της επιδημίας του κορωνοϊού.