Οι µύθοι της ελεύθερης κατασκήνωσης, ένας χρήσιμος οδηγός και χρηστικές νομικές συμβουλές

0

Έτοιµοι για διακοπές; Η ελεύθερη κατασκήνωση είναι σίγουρα ο καλύτερος τρόπος να ξεκουραστείς και να έρθεις σε επαφή µε τη φύση. Όµως η σχετική νοµοθεσία και οι µύθοι γύρω από αυτό, όπως και η έλλειψη πληροφόρησης περιπλέκουν λίγο την κατάσταση. Πριν ξεκινήσεις ρίξε µια µατιά σε αυτόν τον οδηγό ειδικά αν είναι η πρώτη φορά που ξεκινάς να κατασκηνώσεις ελεύθερα. Ακόµα καλύτερα, πάρε αυτόν τον οδηγό µαζί σου. Θα σε βοηθήσει σε πρακτικά και νοµικά θέµατα ώστε να απολαµβάνεις τη φύση ελεύθερα και υπεύθυνα!

Οι µύθοι της ελεύθερης κατασκήνωσης

Μύθος 1. Η ελεύθερη κατασκήνωση βλάπτει το περιβάλλον.

Ο πολίτης που σέβεται τη φύση και ξέρει πώς να την διαχειρίζεται δεν µετατρέπεται ξαφνικά σε µικρό περιβαλλοντικό εγκληµατία όταν πηγαίνει για κάµπινγκ. Αυτό που βλάπτει το περιβάλλον, είναι η έλλειψη περιβαλλοντικής συνείδησης και παιδείας. Μακριά από τη φύση και εγκλωβισµένοι µέσα σε πόλεις και κτίρια, είναι δύσκολο να την αποκτήσουµε. Γνωρίζοντας και απολαµβάνοντας τον φυσικό πλούτο µιας περιοχής αποκτούµε και κίνητρο να τον προστατέψουµε.

Μύθος 2. Όσοι κάνουν κάµπινγκ είναι περιθωριακοί.

Ελεύθερη κατασκήνωση κάνει οποιοσδήποτε θέλει να περάσει ποιοτικό χρόνο µε την παρέα του ή µε την οικογένειά του, απολαµβάνοντας τη φύση και απλοποιώντας τις ανάγκες του. Το ίδιο ισχύει και για πολλές οικογένειες που βρίσκουν την ευκαιρία να βάλουν τις σωστές βάσεις για τη σχέση που θα αποκτήσουν τα παιδιά τους µε τη φύση. Η προσπάθεια περιθωριοποίησης αυτών που προτιµούν να κοιτούν µε την παρέα τους τα αστέρια αντί µόνοι τους µια οθόνη, είναι τουλάχιστον παράλογη.

Μύθος 3. Η ελεύθερη κατασκήνωση είναι κακός τουρισµός.

Γελιέται όποιος νοµίζει ότι αν διωχτούν οι κατασκηνωτές θα πάνε σε δωµάτια και ξενοδοχεία, αφού αυτό που αναζητούν είναι ένα τελείως διαφορετικό είδος διακοπών. Ο ελεύθερος κατασκηνωτής που διώχνεται δεν θα πάει στο ενοικιαζόµενο δωµάτιο ή στο ξενοδοχείο, αλλά σε άλλο µέρος.

Μύθος 4. Το ελεύθερο κάµπινγκ είναι ταλαιπωρία.

Όχι αν είσαι οργανωµένος.

 

free-camping.jpg

 

Καλές πρακτικές για υπεύθυνο ελεύθερο κάµπινγκ

Ποιο είναι το ιδανικό µέρος για να κατασκηνώσω;

Μπορείς να πάρεις καλές πληροφορίες από φίλους και από οδηγούς για διαδροµές µε µηχανές ή για πεζοπορία, ακόµα και από το Googleearth. Τα κριτήριά σου για να αποφασίσεις είναι η πρόσβαση, αν υπάρχει κοντά νερό, σκιά, και αν η περιοχή είναι πολυσύχναστη την συγκεκριµένη περίοδο.

Τι να πάρω µαζί µου;

Πρώτα από όλα σκηνή. Οι φτηνές και κακής ποιότητας σκηνές µπορεί να σπάσουν µε τον πρώτο δυνατό αέρα. Οι λίγο πιο ακριβές και καλύτερης ποιότητας µπορούν να αντέξουν για πολλά χρόνια αν συντηρούνται σωστά και ξεπλένονται από το αλάτι. Ο αριθµός των ατόµων που αναγράφεται είναι συνήθως µεγαλύτερος από την πραγµατικότητα.

Θα σου χρειαστεί σίγουρα σκοινί για να στερεώσεις τη σκηνή σου, για να δηµιουργήσεις σκιά, για να δέσεις το φουσκωτό σου στρώµα σε µια πέτρα. ∆εν πρέπει να ξεχάσεις φακό και µπαταρίες, λάµπα, sleeping bag και υπόστρωµα. Προαιρετικά ένα µικρό σκουπάκι και φαρασάκι διευκολύνουν να αποµακρύνεις την άµµο από τη σκηνή.

Μαζί θα χρειαστείς φυτικά αντικουνουπικά, στικ για τα τσιµπήµατα, υγρά µαντηλάκια, άνετα ρούχα και πιο ζεστά για το βραδάκι, καπέλο, παρεό για όλες τις χρήσεις. Αν δεν πάρεις µαζί ψυγειάκι, θα χρειαστείς οπωσδήποτε νερό και θερµός για να το κρατήσεις δροσερό, ξηρά τροφή, και µόνο ότι µπορείς να συντηρήσεις. Γκαζάκι και ένα βολικό µαγειρικό σκεύος είναι απαραίτητα αν θες να µαγειρέψεις, και ένα κοφτερό µαχαίρι ή ένας σουγιάς είναι πάντα απαραίτητα. Ένας χάρτης της περιοχής θα σε βοηθήσει να προσανατολιστείς, ένα βιβλίο ή κάποιο µουσικό όργανο είναι καλή παρέα. Μην ξεχάσεις να πάρεις µαζί σου σακούλες για τα σκουπίδια σου!

Πού να στήσω;

Το στήσιµο σκηνής παίρνει το χρόνο του, οπότε φρόντισε να φτάσεις στο χώρο της κατασκήνωσης όσο ακόµα έχει φως. ∆ιάλεξε ένα σηµείο όπου να µην ενοχλείς τους κατασκηνωτές που έχουν έρθει πριν από σένα, και µείνε περίπου στα 15 µέτρα από τη θάλασσα για να µην εµποδίζεις την πρόσβαση, αλλά και από λίµνες και ποτάµια που εκτός από εµάς προσελκύουν και έντοµα. Ρώτα από πού ανατέλλει ο ήλιος, ώστε να επιλέξεις ένα σηµείο που να έχει σκιά το πρωί. Το έδαφος χρειάζεται να είναι στεγνό και ίσιο και πριν να στήσεις φρόντισε να αποµακρύνεις πέτρες ή οτιδήποτε άλλο µπορεί να σε ενοχλήσει όταν ξαπλώσεις. Μην ξεχάσεις να στερεώσεις τη σκηνή καλά µε τα πασαλάκια, δένοντάς την ή και τοποθετώντας πέτρες στις εσωτερικές γωνίες, γιατί στην Ελλάδα το καλοκαίρι ο ξαφνικός δυνατός αέρας δεν είναι σπάνιος.

Πώς συνυπάρχω αρµονικά µε τους άλλους κατασκηνωτές και µε την ίδια τη φύση;

Απέναντι στον οργανωµένο περιορισµό του ζωτικού µας χώρου και στην περιθωριοποίηση του φυσικού τρόπου ζωής, είναι σηµαντικό για τους κατασκηνωτές να µάθουµε τουλάχιστον να συνυπάρχουµε ακολουθώντας κάποιους κοινούς κανόνες και συνήθειες:

-Παρκάρουµε τα αυτοκίνητα πιο πέρα, µακριά από την παραλία και τους αµµόλοφους και δεν εµποδίζουµε την πρόσβαση στην παραλία.

  • Χρησιµοποιούµε σακούλες για τα απορρίµµατα, συµπεριλαµβανοµένων των χαρτιών υγείας που ξεθάβονται από ζώα, και δεν τις παρατάµε δίπλα σε παραγεµισµένους κάδους. Αν είναι δυνατόν ανακυκλώνουµε.
  • Εκτός από τα δικά µας σκουπίδια, µαζεύουµε και τα υπόλοιπα που βρίσκουµε. Η βλάβη που προκαλούν δεν εξαρτάται από το αν τα πετάξαµε εµείς ή άλλοι. Μπορούµε να χρησιµοποιήσουµε γάντια µιας χρήσης ή µια σακούλα φορεµένη στο χέρι µας για να κάνουµε τη διαδικασία λιγότερο δυσάρεστη.
  • Καθορίζουµε πού είναι η «τουαλέτα» και σκάβουµε λάκκους τουλάχιστον 15 εκ. κάθε φορά. Αποφέυγουµε τη χρήση έστω και βιοδιασπώµενων σαµπουάν και σαπουνιών γιατί έτσι ρυπαίνουµε τη θάλασσα, τη λίµνη, ή το ποτάµι.
  • Προστατευόµαστε από τον ήλιο µε παχιά σκιά, ή µε ελαφριά και άνετα ρούχα. Αν χρειαστούµε αντηλιακό, ας είναι φυτικό.
  • Σεβόµαστε τη βλάστηση, και την πανίδα της περιοχής και ενηµερωνόµαστε σχετικά. Για παράδειγµα σε περιοχές όπου φωλιάζει η καρέττα καρέττα, η φωτιά µπορεί να αποπροσανατολίσει χελώνες και χελωνάκια.
  • Στήνουµε τη σκηνή αρκετά µέτρα µακριά από το κύµα ώστε να µην εµποδίζουµε τους υπόλοιπους κατασκηνωτές αλλά κυρίως να µην ενοχλούµε καβούρια, χελώνες, πουλιά.
  • Τα έντοµα είναι κάτοικοι της περιοχής, εµείς είµαστε οι επισκέπτες. Τα αποφεύγουµε µε φυσικά εντοµοαπωθητικά, και µε το να κρατάµε κλειστή τη σήτα της σκηνής όλη µέρα.
  • Φέρνουµε µαζί ή κατασκευάζουµε αυτοσχέδια τασάκια για τις γόπες µας.
  • Αφήνουµε την παραλία όπως τη βρήκαµε, και αν γίνεται, καλύτερη.

Και ο Νόµος;

Κι ενώ κάνεις φιλήσυχα τις διακοπές του, ξαφνικά εµφανίζονται ένοπλοι αστυνοµικοί και σου ανακοινώνουν ότι είσαι παράνοµος. Πώς κατάφερες να παρανοµήσεις ενώ δεν έχεις πειράξει κανέναν; Ο νόµος 392 του 1976 (αρ.10, παρ. 2, ΦΕΚ 89Α) προβλέπει ότι «απαγορεύεται η εγκατάσταση σκηνών ή η στάθµευση τροχόσπιτων σε αρχαιολογικούς χώρους, αιγιαλούς, παρυφές δηµόσιων δασών, δάση και εν γένει κοινόχρηστους χώρους». Η νοµιµοποίηση του παραλόγου συνεχίζεται µε τον 2160/1993 που προσθέτει στους απαγορευµένους χώρους τις παραλίες και απαγορεύει στους ιδιώτες και τους καταστηµατάρχες να φιλοξενήσουν στον δικό τους χώρο πάνω από ένα τροχόσπιτο. Για τους παραβάτες-κατασκηνωτές προβλέπεται η διαδικασία του αυτόφωρου, φυλάκιση µέχρι τρεις µήνες και χρηµατική ποινή 150 ευρώ (N.2741/1999). Στο µεταξύ, οι διακοπές σου µαζί µε τη φιλόξενη φήµη του τόπου έχουν πάει περίπατο.

Πιο κάτω θα βρεις ποια είναι τα δικαιώµατά σου µε βάση την Οικουµενική ∆ιακήρυξη των ∆ικαιωµάτων του Ανθρώπου, το ∆ιεθνές Σύµφωνο για τα Ατοµικά και Πολιτικά ∆ικαιώµατα, το Σύνταγµα, αλλά και σύµφωνα µε δικαστικές αποφάσεις. Με βάση τα παραπάνω ο νόµος για την ελεύθερη κατασκήνωση είναι αντισυνταγµατικός και προσβάλει τα δικαιώµατά σου. Μελέτησέ τις και αν τα πράγµατα φτάσουν ως εκεί δείξε τις στο δικαστήριο. Πολλές φορές ο δικαστής µπορεί να έχει την πρόθεση να σε αθωώσει αρκεί να βρει ένα νοµικό πάτηµα.

 

free-campingfeat-800x320.jpg

 

Απέναντι στους νόµους που απαγορεύουν το ελεύθερο κάµπινγκ µπορούµε να απαντήσουµε τα εξής: 

1.Έχουµε δικαίωµα να χρησιµοποιούµε τους κοινόχρηστους χώρους

Ο Νόµος 392/76 (Αρ.10/2) και αργότερα ο Ν. 2160/1993 (Αρ.4/12) απαγορεύουν την εγκατάσταση σκηνών σε παραλίες, αιγιαλούς και γενικά κοινόχρηστους χώρους. Βάσει νοµολογίας, ΜΠρΑθ. 10691/1997 και των άρθρων 966-968 ΑΚ ως κοινόχρηστα ορίζονται εκείνα τα πράγµατα που δεν µπορούν να είναι αντικείµενο συναλλαγής ή να ανήκουν σε κάποιον. Μπορεί όµως ο καθένας να τα χρησιµοποιήσει. Το δικαίωµα αυτό χρήσης έχει ιδιόρρυθµο χαρακτήρα και απορρέει από την προσωπικότητα του κάθε ατόµου.

2.Πώς παρανοµούµε όταν δεν βλάπτουµε κανέναν;

Σύµφωνα µε την Οικουµενική ∆ιακήρυξη των ∆ικαιωµάτων του Ανθρώπου (Άρ. 13) καθένας έχει το δικαίωµα να κυκλοφορεί ελεύθερα και να επιλέγει τον τόπο διαµονής του στο εσωτερικό ενός κράτους.

Προς την ίδια κατεύθυνση, το∆ιεθνές Σύµφωνο για τα Ατοµικά και Πολιτικά ∆ικαιώµατα (Ν. 2462/1997, Άρ. 12/1) ορίζει ότι οποιοσδήποτε βρίσκεται νόµιµα στο έδαφος ενός Κράτους έχει δικαίωµα ελεύθερης µετακίνησης και ελεύθερης επιλογής κατοικίας στο έδαφος αυτού του Κράτους και ότι αυτά τα δικαιώµατα δεν υπόκεινται σε περιορισµούς, µε την εξαίρεση όσων περιορισµών προβλέπει