25.11.1942: Η ανατίναξη της Γέφυρας του Γοργοποτάμου

0

Στις 25 Νοεμβρίου 1942 οι αντιστασιακές οργανώσεις ΕΔΕΣ και ΕΛΑΣ συνεργάστηκαν κάτω από τον συντονισμό Βρετανών πρακτόρων, εναντίον των ιταλικών και γερμανικών δυνάμεων που υπεράσπιζαν τη γέφυρα του Γοργοποτάμου.

Στην επιχείρηση έλαβαν μέρος ο Ναπολέων Ζέρβας με 65 άνδρες, ο Άρης Βελουχιώτης με 120 άνδρες και ειδικό 12μελές αγγλικό κλιμάκιο, που είχε αποβιβαστεί κρυφά στην Ελλάδα.

Η ανατίναξη είχε ως αποτέλεσμα να επιφέρει καθυστέρηση στον ανεφοδιασμό των Γερμανών που μάχονταν στην Αφρική τουλάχιστον για ένα μήνα, έδωσε έδαφος για οργάνωση στο αντάρτικο στα βουνά και τόνωσε το ηθικό του ελληνικού λαού.

Πώς εξελίχθηκαν τα γεγονότα

Στις 28 Σεπτεμβρίου 1942, απογειώθηκαν από το Κάιρο τρία αεροπλάνα που μετέφεραν κρυφά 12 Άγγλους σαμποτέρ, φορτωμένους με εκρηκτικά  ασυρμάτους και άλλα εφόδια. Η προσπάθειά τους ονομάστηκε «Επιχείρηση Harling» και είχε ως σκοπό την ανατίναξη μιας από τις σιδηροδρομικές γέφυρες, Γοργοποτάμου, Ασωπού ή Παπαδιάς ώστε να ανακοπεί ο εφοδιασμός του γερμανικού στρατού του Ρόμελ στην Αφρική.

Ωστόσο οι σαμποτέρ δεν μπόρεσαν να αναγνωρίσουν τα οπτικά σήματα, επέστρεψαν στο Κάιρο και επανέλαβαν την πτήση σε τρεις ημέρες. Οι αλεξιπτωτιστές προσγειώθηκαν στο χωριό Καρούτες, κοντά στην Άμφισσα και λίγο αργότερα οι αρχηγοί τους Έντι Μάγερς και Κρις Γουντχάουζ,  ήρθαν σε επαφή με τον αρχηγό του ΕΛΑΣ Άρη Βελουχιώτη και έπειτα με τον αρχηγό του ΕΔΕΣ Ναπολέοντα Ζέρβα.

Meyers
Ο συνταγματάρχης Έντι Μάγερς

Αρχικά ο Βελουχιώτης ήταν δύσπιστος αλλά ο Ζέρβας κατόρθωσε να τον πείσει για να περαστεί το μήνυμα της συνεργασίας των αντιστασιακών δυνάμεων.  Η επιχείρηση άρχισε να οργανώνεται και το βράδι της 25ης με 26ης Νοεμβρίου 1942 ξεκίνησε η δράση.

Τη φρουρά της γέφυρας αποτελούσαν 100 περίπου Ιταλοί και 3-4 Γερμανοί με βαριά πολυβόλα και οπλοπολυβόλα. Στις 11 το βράδι, ένας πυροβολισμός σήμανε την έναρξη της μάχης η οποία λειτούργησε και σαν αντιπερισπασμός ώστε να δοθεί στους σαμποτέρ το περιθώριο να ζώσουν τη γέφυρα με εκρηκτικά.

Γύρω στη 1.30 π.μ.,  την ώρα που έμπαινε στη γέφυρα ένα τρένο με ενισχύσεις, σημειώθηκε η πρώτη έκρηξη. Κατέρρευσε τμήμα της γέφυρας και το τρένο συνετρίβη.

Το αποτέλεσμα της επιχείρησης

Η σημασία της επιχείρησης ήταν μεγάλη. Παρόλο που η μάχη του Ελ Αλαμέιν είχε ήδη πραγματοποιηθεί και η τύχη των στρατιωτικών επιχειρήσεων στην Αφρική είχε ήδη κριθεί, η ανατίναξη καθυστέρησε τον περεταίρω ανεφοδιασμό του γερμανικού στρατού, ενώ δόθηκε έδαφος στο αμυντικό μέτωπο να φουντώσει. Οι Γερμανοί από την άλλη, που είχαν υποτιμήσει την ελληνική αντίσταση ενίσχυσαν τις δυνάμεις τους στην Ελλάδα κρατώντας στα ελληνικά εδάφη μεραρχίες που θα μπορούσαν να πολεμούν σε άλλα μέτωπα, όπως τη Ρωσία και την Αφρική.

Όμως η πιο σπουδαία επίπτωση ήταν ότι τονώθηκε το ηθικό των Ελλήνων και τους έκανε να ξανασκεφτούν την αξία της συνεργασίας και της συμφιλίωσης. Ο Γουντχάουζ στα απομνημονεύματά του αναφέρει:  «Η επιχείρηση χωρίς τον Ζέρβα δεν θα γίνονταν, χωρίς τον Άρη δεν θα πετύχαινε».

 

Αφήστε μια απάντηση

Η διεύθυνση email σας δεν θα δημοσιευθεί.